“Van Deprem Çalıştayı” sonuç bildirgesi açıklandı

Güneydoğu Anadolu Bölgesi Belediyeler Birliği (GABB) ile Van Belediyesi tarafından 4-5 Şubat tarihleri arasında Van’da düzenlenen ‘Van Deprem Çalıştayı’ sonuç bildirgesi açıklandı. Afet Yönetimi konusunda Türkiye ve farklı ülkelerde yaşanan deneyimlerin yanı sıra, depremden etkilenen kentin, sosyal ve teknik alt yapısının yeniden yapılandırılması ile ilgili yaşanmakta olan sorunların çözümü ve izlenmesi gereken yöntemler üzerine tartışmaların yapıldığı çalıştayın sonuç bildirgesinde tüm tartışılan bu konularla ilgili ulaşılan sonuçlarla ilgili bilgi sunuldu.

“Van’da yerel potansiyel en iyi şekilde kullanılmalı”

Bildirgede kentin yeniden yapılandırılması ve yeni kent hayali şu ifadelerle dile getirildi. “Afet sonrası kentin yeniden yapılandırılmasında, içinde bulunduğu bölgenin merkezi olma misyonunu üstlenmiş, ekonomik katkı sunarak bölgesinin gelişiminde rol oynayan, tüm yaşayanları ve kurumlarıyla afetlere karşı güçlü ve hazır kılınmış, başta turizm olmak üzere yerel potansiyellerini en iyi şekilde kullanan, güvenli, planlı, kimlikli, geçmişten gelen medeniyet beşiği olma özelliğini kent planlarına yansıtmış yeni bir Van kenti oluşturmak temel hedef olmalıdır” Kentin yeniden yapılandırılmasında katılımcı, çevre, ekonomi ve barınma koşulları açısından sürdürülebilir bir yaşam çevresinin oluşturulması öncelikli planlama ve katılımcı yönetim anlayışının esas alınması gerektiği belirtilen bildirgede “Kentin yeniden yapılanma stratejileri, içinde yer aldığı bölge kapsamında ele alınmalı, bölgesi içinde bir merkez haline gelebilmesi için ekonomik ve toplumsal ilişkiler ve komşu ülkelerle ticari ve turizm ilişkileri dikkate alınarak bölgesel planlama yapılmalıdır. Planlama merkezi idare ile yerel idare işbirliğinde yapılmalı ve bu iş birliği bir protokole bağlanmalıdır” denildi.

“Yerel ve merkezi idare yetkilerini paylaşması gerekiyor”

Bu iş birliğinde, planlama çalışmalarının merkezi idare tarafından gerçekleştirilmesi, yerel idarenin destek vermesi, merkezi idare ile yerel idare yetkilerinin paylaşılması gerekliliğine değinilen açıklamada “Yetki paylaşımında merkezi idarenin rolü yönlendirme, kaynak sağlama ve bürokratik işlemleri hızlandırma olmalı;  yerel idarenin ise, yeniden planlama çalışmalarında özerk olarak kararlarını almalı ve çalışmaları denetlemelidir. Yapılacak protokolde bunlara yer verilmelidir. Yeniden planlamanın düzenlenmesi ve izlenmesi için, ilgili uzmanlardan oluşan bir kurul oluşturulmalıdır. Oluşturulacak ‘Düzenleme ve İzleme Kurulu’nda belediye ve üniversiteler, meslek odaları gibi yerel kurumların da yer alması gerektiği vurgulanmıştır. Teknik şartnamelerin hazırlanması ve denetiminin düzenleme ve izleme kurulunca yapılması önerilmiştir. Kentin sosyal dokusu ve kültürüne uygun planlama yapılmalı, merkez ile yerelin rol alacağı mekanizmalar doğru oluşturulmalıdır. Yeni planlamanın mevcut planla entegrasyonu sağlanmalıdır” denildi.

Bildirgedeki öneri ve kararlar şöyle;

Kentin yeniden yapılandırılması sürecinde sakınım planlarına, ulaşım mastır planı, afet planlaması, sektör planlamaları ve lojistik planlamalarına yer verilmesi için çalışma yapılması gerekliliğine yer verilen açıklamada, Van kentinin yapı envanterinin acilen hazırlanması gerekliliğine vurgu yapıldı. Van'ın ekonomisinin canlandırılması için demiryolu bağlantılı Lojistik Köy/Merkez oluşturulmasına yönelik çalışmalarında yapılması gerektiği belirtilen bildirgede şu öneri ve kararlara yer verildi;

 

-Yapı performans raporlarının hazırlanması için jeolojik etütlerin hızla ve öncelikle tamamlanması gerekmektedir. Merkezi kurumlarca planlanan tüm çalışmalar, ön etüt aşamasında belediye ile paylaşılarak koordine edilmelidir.

-Deprem öncesi izin verilen Plan tadilatı işlemleri iptal edilmelidir.

-Gözlemsel yapılan çalışmalarda az hasarlı binalar için performans raporları istenmelidir. Belediye performans raporlarını deprem yönetmeliğine göre istemelidir. İnşaat mühendisleri odası performans raporlarının hazırlanması konusunda görev üstlenmelidir.

-Bölgede ve kentte ciddi boyutlarda ruhsatsız yapılaşma söz konusudur. Ruhsatsız hasarlı yapıların hasarlarının giderilmesi noktasında kamu desteğinden mahrum kalması bölge ölçeğinde son derece ciddi bir sosyal ve ekonomik sorun olarak gündemdedir. Ruhsatsız orta hasarlı yapılarda güçlendirme işlemlerinde geçici çözümler yerine uzun vadeli bir çözüm ve bütünlüklü bir bakış açısı ile ele alınmalıdır. Bu yapılarda güçlendirme işlemi yapılması yerine yapılar yıkılmalı, hasar tespitleri merkezi idare tarafından yapıldığından dolayı merkezi idare bu duruma çözüm üretmelidir. Belediye tarafından orta hasarlı ve ruhsatsız yapılara güçlendirme izni verilmemelidir.

-Van ili tüm yaşayanları ve kurumlarıyla afetlere karşı güçlü ve hazır kılınmalıdır. Bu  çerçevede, kriz yönetiminden risk yönetimine geçilmesi gerekir.  Kısa, orta ve uzun vadede önlemler alınmalı, strateji ve eylemler saptanmalıdır. Kent, her ölçek ve kapsamdaki risklerle baş edilebilecek düzeye getirilmelidir. Acil durum tesislerinin yerleri belirlenmeli, bunlar, haritalarda gösterilmelidir. Semt ve mahalle odaklı yerel afet yönetim birimleri örgütlenmelidir. Her düzeyde ve birimde afet eğitimleri verilmelidir. Afet sonrası ilk yardım, bilgi toplama ve dağıtma sistemi kurulmalıdır.

-Park ve açık hava tesisleri sadece rekreasyon alanları olarak değil, aynı zamanda afet anında kullanılacak rezerv alanlar olarak düzenlenmelidir. Kentin yeniden yapılandırılmasında katılım, sürdürülebilirlik, çevre ve konut şartlarına adil erişebilirlik sağlanmalı ve kurumlar sorumluluk almalıdır. 

-Kentteki üniversitede yapı ve malzeme analizi ile ilgili laboratuar kurularak ileride oluşabilecek bir afette üniversitenin afet yönetimi sürecine dahil olması ve hasar tespitlerinde görev alması sağlanmalıdır.

-Hasar tespiti uygulamaları, üniversitelerin eğitim programlarında yer almalıdır. Hasar tespiti ve geçici barınma uygulamaları birbirinden ayrılmalıdır. Hasar tespiti ile kullanılabilirlik kriteri birbirinden ayrılmalıdır. Hasar tespitinde standart bir uygulama olmalıdır. DASK hasar tespiti sürecine dahil edilmelidir. Hasar tespiti konusunda sadece inşaat mühendisleri, üniversitelerin inşaat fakülteleri ve TMMMOB İnşaat Mühendisleri Odası ve şubeleri rol almalıdır. Hasar tespitinde uzmanlığın alınması için inşaat mühendislerine yönelik sertifika programları düzenlenmelidir. Bu alan bir alt uzmanlık dalı olarak görülmelidir. Özellikle de yerelde çalışan mühendislerce tespit çalışmalarının yürütülmesine öncelik verilmeli ve olanak sağlanmalıdır.

-Olası depremlerde yıkımın en azla atlatılması için ilgili kurumlar Van’ın Jeolojik incelemelerini yeniden değerlendirerek, deprem risk haritasında kentin 1.derece deprem bölgesi olarak ilan edilmesi için gerekli çalışmalar başlatılmalıdır.

-Beton santrallerinin TSE raporları olmalıdır ve bu santraller ilgili kurumlarca denetlenmelidir.

-Depremlerde yıkımın azaltılması için binaların inşasında kullanılan malzeme seçimlerinin deprem bölgesine uygun seçilmesi, malzemelerin sertifikalara bağlanması; kullanımın yaygınlaşması için ilgili idare, kurum ve mesleki odalarınca denetlenmelidir.

 

Bildirgenin sonunda ise Van kentinin yeniden yapılanma süreci, geniş katılımlı ve toplum odaklı bir kurgu içinde gerçekleştirilmesi gerektiğine işaret edilirken, “Kent halkının talep, ihtiyaç ve beklentileri yeniden yapılanma çalışmalarının odağında yer almalıdır. Kentin yeniden inşası ve kentleşme sorunlarının çözümünde bu deprem fırsata dönüştürülmelidir. Afet yönetiminden risk yönetimine geçilmesi için bu bildirgede belirtilen konular ilgili kurum ve kuruluşlarca dikkate alınmalıdır. Yeniden yapılandırma çalışmaları, olası yeni riskleri engellemek, ekonomik çöküntüyü durdurmak, toplumsal travmaları en aza indirgemek, umutsuzluk, kaygı ve güvensizlik duygularını bertaraf etmek gibi fiziksel, ekonomik ve sosyal yıkımla mücadele stratejilerini içinde barındırmalıdır” ifadelerine yer verildi. 

---

Bu İçerik 20.02.2012 Tarihinde Türkçe İçerik Kategorileri Kategorisinde Yayınlanmıştır